103 Yıllık Arşiv Kaydı Ortaya Çıktı: Rus Tüccarlar Doğu Anadolu’dan 10 Bin Kedi İstemiş

103 yıllık gazete kaydında dikkat çeken kedi haberi

Doğu Anadolu’nun geçmişine ışık tutan arşiv çalışmalarında ilginç bir gazete kaydına ulaşıldı. 9 Ağustos 1923 tarihli Sarıkamış Varlık Gazetesi’nin 171’inci sayısında, Rusya’daki fare sorununa karşı bölgeden 10 bin kedi satın alınmasının planlandığına ilişkin bir haber yer aldığı belirtildi. Araştırmacı-Yazar Taner Özdemir’in Erzurum ve çevresinin geçmişine ilişkin yürüttüğü arşiv incelemeleri sırasında ortaya çıkan kayıtta, haberin “On Bin Kedi Alıyorlar” başlığıyla yayımlandığı aktarıldı.

Rusya’daki fare sorununa karşı 10 bin kedi planı

Gazete kaydında yer alan bilgilere göre Rusya’da farelerin ciddi bir sorun oluşturması üzerine 10 bin kedi temin edilmesi amacıyla bir heyet oluşturuldu. Kedilerin başta Erzurum, Kars ve Sarıkamış olmak üzere Doğu Anadolu’nun farklı bölgelerinden satın alınmasının planlandığı belirtildi. Taner Özdemir, Rusya’nın özellikle Karadeniz ve Hazar kıyılarındaki limanları ile depolarında o dönemde ciddi bir fare istilası yaşandığını ifade etti. Farelerin ürünlere büyük zarar verdiğini belirten Özdemir, yaşanan gıda sıkıntısının da sorunun önemini artırdığını aktardı. Bu koşullar altında Rusya’da bir komisyon oluşturulduğunu belirten Özdemir, söz konusu komisyona 10 bin kedi satın alma yetkisi verildiğini söyledi.

Doğu Anadolu kedileri neden tercih edildi?

Özdemir’in aktardığına göre Rus tüccarların kedi temini için Erzurum, Kars ve Sarıkamış çevresine yönelmesinde bölgedeki kedilerin özellikleri etkili oldu. Erzurum ve Kars-Sarıkamış çevresindeki kedilerin soğuk hava koşullarına dayanıklı ve avcılık yeteneklerinin güçlü olduğu ifade edildi. Bu özelliklerin, Rusya’da yaşanan fare sorununa karşı bölgedeki kedileri tercih edilir hale getirdiği belirtildi.

Bölgede ticaret fırsatı olarak görüldü

Yaklaşık 103 yıl önce gündeme gelen 10 bin kedi talebinin, Erzurum, Kars ve Sarıkamış çevresinde yaşayanlar tarafından da yakından takip edildiği aktarıldı. Özdemir, gelişmenin bölgede önemli bir ticaret fırsatı olarak değerlendirildiğini ve ciddi bir hareketlilik oluşturduğunu söyledi. Özellikle Erzurum ve Kars çevresinde bazı insanların kedileri yakalayıp satabilmek amacıyla adeta “kedi avına” çıktığını ifade etti.

Kaç kedinin Rusya’ya götürüldüğü henüz bilinmiyor

Arşiv kaydı 10 bin kedi satın alınmasına yönelik planı ortaya koyarken, bu hedefin ne ölçüde gerçekleştirildiği konusunda kesin bir bilgi bulunmuyor. Taner Özdemir, kaç kedinin satın alındığı ve bunların kaçının Rusya’ya götürüldüğünün henüz belirlenemediğini ifade etti. Konuya ilişkin arşiv araştırmalarının devam ettiği belirtildi. Ortaya çıkarılan 1923 tarihli kayıt, dönemin fare sorununa karşı geliştirilen çözüm arayışlarından birini ve bu arayışın Doğu Anadolu’da oluşturduğu hareketliliği günümüze taşıyor.