103 Yıllık Gazete Kaydı Ortaya Çıktı: Rusya Doğu Anadolu’dan 10 Bin Kedi Almak İstemiş

103 yıllık arşivden dikkat çeken haber çıktı

Araştırmacı-Yazar Taner Özdemir’in Erzurum ve çevresinin geçmişine yönelik arşiv çalışmaları sırasında, 103 yıl öncesine ait dikkat çekici bir gazete haberine ulaşıldı. 9 Ağustos 1923 tarihli Sarıkamış Varlık Gazetesi’nin 171’inci sayısında, Rusya’nın Anadolu’dan 10 bin kedi temin etmek istediğine ilişkin bilgiler yer aldı. “On Bin Kedi Alıyorlar” başlığıyla yayımlanan haberde, Rusya’da yaşanan fare sorununa karşı kullanılmak üzere kedilerin başta Erzurum olmak üzere Kars, Sarıkamış ve Doğu Anadolu’nun farklı noktalarından satın alınmasının planlandığı aktarıldı.

Fare istilasına karşı 10 bin kedi arayışı

Özdemir’in aktardığı bilgilere göre Rusya’nın özellikle Karadeniz ve Hazar kıyılarındaki liman ve depolarında fareler ciddi bir sorun oluşturuyordu. Farelerin depolanan ürünlere zarar vermesi üzerine soruna çözüm bulunması amacıyla bir komisyon oluşturuldu. Söz konusu komisyona 10 bin kedi satın alma yetkisi verildiğini belirten Özdemir, Rus tüccarların bu kadar yüksek sayıdaki kediyi nereden temin edebilecekleri konusunda Doğu Anadolu’ya yöneldiğini ifade etti.

Erzurum, Kars ve Sarıkamış öne çıktı

Arşiv kaydına göre kedilerin temin edilmesi planlanan bölgelerin başında Erzurum, Kars ve Sarıkamış geliyordu. Özdemir, Rus tüccarların arayışının bu bölgedeki kedilere yöneldiğini söyledi. Bölge kedilerinin tercih edilmesinin nedenine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Özdemir, Erzurum ve çevresindeki kedilerin soğuk hava şartlarına dayanıklı ve avcılık yeteneklerinin güçlü olmasının bu tercihte etkili olmuş olabileceğini belirtti. Özdemir, bu özellikleri nedeniyle Erzurum ile Kars-Sarıkamış çevresindeki kedilerin Rusya’daki fare sorununa karşı uygun görüldüğünü ifade etti.

Bölgede ticaret hareketliliği oluşturdu

10 bin kedinin satın alınacağına ilişkin haberin bölgede duyulması, dönemin şartlarında yeni bir ticaret fırsatı olarak değerlendirildi. Özdemir’in aktardığına göre Erzurum ve Kars çevresinde insanlar kedi temin etmek için harekete geçti. Rus tüccarların bölgeye yönelmesiyle ortaya çıkan bu hareketlilik, 1923 tarihli gazete kaydında yer alan sıra dışı ticaret girişiminin yerel ölçekte de karşılık bulduğunu gösterdi.

Kaç kedinin götürüldüğü henüz bilinmiyor

Arşiv belgeleri Rusya’nın 10 bin kedi satın alma planını ortaya koyarken, girişimin sonucuna ilişkin bilgiler henüz netleşmiş değil. Kaç kedinin satın alındığı, kediler için ne kadar ödeme yapıldığı ve bölgeden kaç hayvanın Rusya’ya götürüldüğü bilinmiyor. Taner Özdemir, bu soruların yanıtlarına ulaşmak amacıyla arşiv araştırmalarını sürdürdüklerini belirtti. Yeni belgelerin bulunması halinde, 103 yıl önce Doğu Anadolu’da gündeme gelen bu sıra dışı kedi ticareti girişimine ilişkin daha fazla ayrıntının ortaya çıkabileceği ifade edildi.