Vietnam'ın Dong Thap eyaletinde başıboş bir köpekte kuduz virüsünün tespit edilmesi, bölgede hayvan ve insan sağlığını ilgilendiren yeni önlemleri gündeme getirdi. Long Tien bölgesinde bir evin domuz ahırına girerek yetiştirilen hayvanlardan birini ısıran köpekten alınan örneğin kuduz açısından pozitif çıkmasının ardından yerel yetkililer harekete geçti.
Olayın 16 Ağustos'ta Long Tien bölgesine bağlı My Hoa köyünde yaşandığı bildirildi. Doan Truong Giang isimli yetiştiricinin evinin bulunduğu alana giren sahipsiz köpek, ahırda bulunan dişi domuza saldırarak hayvanı ısırdı. Olayın hemen ardından köpeğin öldürüldüğü ve kuduz şüphesi nedeniyle örneklerin incelemeye gönderildiği belirtildi.
Merkezi Veteriner Teşhis ve Test Merkezi II tarafından gerçekleştirilen laboratuvar incelemesinde köpekten alınan örnek kuduz virüsü açısından pozitif çıktı. Böylece bölgede kuduz vakası resmi olarak doğrulanırken, köpekle temas eden diğer hayvanlara ilişkin risk değerlendirmesi başlatıldı.
266 kilogramlık domuz için itlaf kararı
Kuduz taşıdığı doğrulanan köpeğin ısırdığı dişi domuzun yaklaşık 266 kilogram ağırlığında olduğu belirtildi. Long Tien yerel yönetimi, virüsün başka hayvanlara veya insanlara bulaşma ihtimalinin önüne geçilmesi amacıyla yetiştiriciyi hayvanın derhal elden çıkarılması konusunda bilgilendirdi.
Temaslı domuz, kuduz bulaşma riskini ortadan kaldırmak amacıyla itlaf edildi. Yetkililer, bu tür durumlarda yalnızca hastalık belirtisi gösteren hayvanların değil, doğrulanmış kuduz vakasıyla doğrudan temas etmiş hayvanların da mevzuat doğrultusunda değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Olay, kuduzun yalnızca kedi ve köpekler açısından değil, diğer memeli hayvanlar ve dolaylı olarak insanlar için de risk oluşturabildiğini bir kez daha ortaya koydu. Yerel kurumlar, temaslı hayvanların ve olası insan temaslarının hızlı biçimde belirlenmesinin salgının kontrol altında tutulması açısından kritik önem taşıdığını belirtti.
Dong Thap’ta 9 köpekte kuduz tespit edildi
Dong Thap eyaletindeki son vaka bölgede yıl içerisinde kaydedilen ilk olay değil. Paylaşılan verilere göre eyalet genelinde Tram Chim, Tan Hong, Hong Ngu, Thuong Lac, Ngu Hiep, Tan Ho Co, Binh Thanh ve Long Tien'in de aralarında bulunduğu sekiz bölgede toplam 9 köpekte kuduz vakası tespit edildi.
Vakalar nedeniyle bugüne kadar 10 köpeğin ötenazi edildiği bildirildi. Eyalet yetkilileri mevcut tablonun halen karmaşık olduğunu ve hastalığın yeni bölgelere yayılma riskinin tamamen ortadan kalkmadığını belirtiyor.
Dong Thap Tarım ve Çevre Müdürlüğü, özellikle bazı bölgelerde köpek ve kedilerde kuduz aşısı oranlarının düşük kalmasının salgın riskini artırdığına dikkat çekti. Aşılanmamış hayvanların serbest şekilde dolaşmasının hastalığın kontrolünü zorlaştırdığı değerlendiriliyor.
Ülke genelinde 155 kuduz vakası kaydedildi
Vietnam genelinde paylaşılan 2026 yılı verileri de kuduzla mücadelenin ülke açısından önemli bir sağlık başlığı olmaya devam ettiğini gösteriyor. Yılın başından bu yana 21 il ve şehirde bulunan 123 yerleşim biriminde toplam 155 hayvan kuduz vakası kaydedildi.
Bu vakalar kapsamında 282 hayvanın itlaf edildiği bildirildi. Yetkililer, vaka sayılarının yalnızca belirli bölgelerle sınırlı kalmamasının kuduzla mücadelede ülke genelinde koordineli hareket edilmesini zorunlu hale getirdiğini belirtiyor.
Özellikle aşılamanın düşük olduğu bölgelerde yeni vakaların görülme ihtimalinin yüksek olduğuna dikkat çekilirken, hayvan hareketlerinin kontrol edilmesi ve sahipli hayvanların kayıt sistemine dahil edilmesi temel önlemler arasında gösteriliyor.
Tasmasız dolaşan köpekler önemli risk oluşturuyor
Dong Thap Tarım ve Çevre Müdürlüğünün değerlendirmesine göre bölgede kuduzla mücadeleyi zorlaştıran önemli sorunlardan biri, köpek ve kedilerin kontrolsüz şekilde serbest bırakılmasının halen yaygın olması.
Evcil hayvan sahipliğinin bildirilmesi ve hayvanların kayıt altına alınmasına yönelik uygulamaların da istenilen seviyede olmadığı ifade edildi. Bu durumun özellikle sahipsiz veya kontrolsüz şekilde dolaşan hayvanların aşı durumlarının takip edilmesini güçleştirdiği belirtiliyor.
Kuduz virüsü taşıyan bir hayvanın başka bir köpeğe, kediye, çiftlik hayvanına veya insana temas etmesi durumunda yeni bulaş zincirlerinin ortaya çıkabileceğine dikkat çekilirken, denetimsiz dolaşan hayvan sayısının azaltılması salgın kontrolünün temel unsurlarından biri olarak değerlendiriliyor.
Temaslı kişi ve hayvanlar tek tek incelenecek
Yeni kuduz vakasının ardından Dong Thap Tarım ve Çevre Müdürlüğü, ilgili belediye ve yerel yönetimlere kapsamlı inceleme yapılması yönünde talimat verdi. Buna göre doğrulanmış kuduz vakalarıyla temas eden, ısırılan veya başka şekilde maruz kalma riski bulunan kişi ve hayvanların belirlenerek gerekli işlemlerin zaman kaybetmeden uygulanması istendi.
Yerel makamların temas geçmişini ayrıntılı şekilde incelemesi, riskli kişilerin sağlık birimlerine yönlendirilmesi ve hayvanlarla ilgili veteriner tedbirlerinin mevzuata uygun biçimde uygulanması bekleniyor.
Bu çalışmalarla virüsün yeni yerleşim alanlarına veya hayvan gruplarına taşınmasının önüne geçilmesi ve olası insan vakalarının engellenmesi hedefleniyor.
Kedi ve köpeklerde aşılama oranı yüzde 90’ın üzerine çıkarılacak
Kuduz vakalarının ardından bölgedeki en önemli tedbirlerden biri de acil aşılama programı oldu. Yerel yönetimlerden kendi bölgelerindeki sahipli kedi ve köpek sayısını yeniden belirlemeleri ve mevcut aşı durumlarını kayıt altına almaları istendi.
Acil kuduz aşılama çalışmasıyla köpek ve kedi popülasyonunun yüzde 90'ından fazlasına ulaşılması hedefleniyor. Bu amaçla yerel kurumların Hayvancılık ve Veterinerlik Dairesinden ücretsiz kuduz aşısı temin edilmesi için başvuruda bulunduğu aktarıldı.
Yetkililer, aşılamanın yalnızca yeni vaka çıkan mahallelerle sınırlı tutulmaması, risk altında değerlendirilen çevre bölgelerde de yüksek aşılama oranlarının korunması gerektiğini belirtiyor.
Kuduzla mücadelede kayıt ve aşılama birlikte yürütülecek
Bölgedeki veterinerlik birimleri, yalnızca hayvanları aşılamanın yeterli olmayacağına dikkat çekerek sahipli kedi ve köpeklerin kayıt altına alınmasının da önemini vurguluyor. Hayvanların nerede bulunduğunun, kim tarafından bakıldığının ve son kuduz aşısının ne zaman yapıldığının bilinmesi, olası bir salgında temas zincirinin daha hızlı ortaya çıkarılmasına yardımcı oluyor.
Dong Thap'taki son olay, kontrolsüz dolaşan tek bir kuduz hayvanın çiftlik hayvanlarına kadar uzanan bir bulaş riski oluşturabileceğini gösterdi. Yetkililer bu nedenle köpek ve kedilerin serbest bırakılmaması, kuduz aşılarının eksiksiz yapılması ve şüpheli hayvan davranışlarının hızlı şekilde bildirilmesi gerektiğini ifade ediyor.
Bölgedeki kuduz riski yakından takip ediliyor
Long Tien'de başıboş köpeğin domuzu ısırmasıyla ortaya çıkan yeni vakanın ardından Dong Thap genelinde kuduzla mücadele tedbirleri yeniden sıkılaştırıldı. Pozitif çıkan köpekle temas eden dişi domuzun itlaf edilmesinin ardından, çevrede başka temas yaşanıp yaşanmadığının belirlenmesine yönelik çalışmalar sürdürülüyor.
Yerel makamlar bir yandan temaslı hayvan ve kişileri araştırırken diğer yandan aşılama oranlarını yükseltmeye hazırlanıyor. Hedef, kedi ve köpeklerin yüzde 90'ından fazlasını kuduz aşısıyla koruma altına alarak yeni bulaş zincirlerinin önüne geçmek.
Dong Thap'ta sekiz bölgede doğrulanan köpek kuduzu vakaları ve ülke genelinde yılbaşından bu yana kaydedilen 155 vaka, hastalığın halen aktif bir tehdit olduğunu ortaya koyuyor. Yetkililer, kuduzun kontrol altına alınabilmesi için aşılama, hayvan kayıt sistemi, temas takibi ve kontrolsüz hayvan dolaşımının önlenmesine yönelik uygulamaların eş zamanlı sürdürülmesi gerektiğini vurguluyor.