Vietnam'ın Dong Nai bölgesinde yaşayan Phan Thanh Tung, yıllar önce yalnızca iki çift kirpiyle başladığı yetiştiriciliği bugün yüzlerce hayvanın bulunduğu başarılı bir işletmeye dönüştürdü. Hobi amacıyla attığı ilk adım, zaman içerisinde düzenli gelir sağlayan profesyonel bir üretim modeline dönüşürken, çiftlikten elde edilen yıllık net kazancın yarım milyar Vietnam Dongu'nu aştığı belirtiliyor.
İnşaat sektöründe çalışan Tung'un kirpi yetiştiriciliğine yönelmesi ise tamamen tesadüf sonucu oldu. 2005 yılında okuduğu bir gazete haberinden etkilenen girişimci, o dönemde bölgede oldukça yeni olan bu üretim modelini denemeye karar verdi. Kısıtlı birikimini kullanarak satın aldığı iki çift kirpiyle başlayan serüven, yıllar içinde istikrarlı şekilde büyüdü.
Bugün yaklaşık 250 metrekarelik alanda faaliyet gösteren çiftlikte 600'e yakın damızlık kirpi ile ticari üretim amacıyla yetiştirilen çok sayıda hayvan bulunuyor. Üretim alanı damızlık, yavru ve besi bölümleri şeklinde planlanırken, düzenli bakım sayesinde hayvanların sağlıklı şekilde gelişimi sağlanıyor.
Tung, kirpi yetiştiriciliğinin birçok geleneksel hayvancılık faaliyetinden daha düşük risk taşıdığını ifade ediyor. Özellikle domuz yetiştiriciliğinde sık görülen salgın hastalıklar ve fiyat dalgalanmalarının kirpilerde çok daha sınırlı olduğunu belirten üretici, bu nedenle kirpi yetiştiriciliğinin kendisi için daha güvenli bir yatırım haline geldiğini söylüyor.
Kirpilerin en önemli avantajlarından biri ise güçlü bağışıklık sistemleri ve düşük bakım maliyetleri. Omnivor yapıları sayesinde sebze, meyve, muz, tatlı patates, pirinç artıkları ve çeşitli bitkisel ürünlerle beslenebilen hayvanların günlük yem maliyeti oldukça düşük seviyelerde kalıyor. Tung, çevredeki pazarlardan değerlendirilemeyen sebze ve meyveleri de temin ederek üretim maliyetini önemli ölçüde azalttığını ifade ediyor.
Buna rağmen hijyen kurallarının ihmal edilmemesi gerektiğini vurgulayan üretici, küflenmiş veya bozulmuş yemlerin bağırsak hastalıklarına yol açabileceğini belirtiyor. Günlük kafes temizliği, düzenli su temini ve sağlıklı yem kullanımı sayesinde sürüde hastalık oranının oldukça düşük seviyede tutulduğunu aktarıyor.
Çiftlikte üretilen kirpilerin bir bölümü damızlık olarak satılırken, diğer bölümü ise Vietnam'daki restoranlara ve et pazarına gönderiliyor. Damızlık kirpi çiftlerinin yaşına göre fiyatları değişirken, 2-3 aylık çiftlerin 3,5 ila 4 milyon Vietnam Dongu arasında alıcı bulduğu, üremeye hazır yetişkin çiftlerin ise 5 ila 7 milyon Vietnam Dongu seviyelerinde satıldığı belirtiliyor.
Kirpi eti de Vietnam'da değer gören ürünler arasında yer alıyor. Kilogram fiyatı ortalama 320 bin ila 380 bin Vietnam Dongu arasında değişen kirpi eti, yağ oranının düşük olması ve besleyici özellikleri nedeniyle özellikle bazı restoranlarda talep görüyor.
Tung'un işletmesi bugün ağırlıklı olarak Dong Nai ve Ho Chi Minh City pazarına damızlık hayvan ile ticari ürün tedarik ediyor. Düzenli satışlar sayesinde aylık ortalama 50 milyon Vietnam Dongu gelir elde edilirken, tüm giderlerin ardından yıllık net kazancın 500 milyon Vietnam Dongu'nun üzerine çıktığı ifade ediliyor.
Başarılı üretici, kirpi yetiştiriciliğine ilgi duyan kişilere acele etmeden küçük ölçekli başlamalarını, hayvanların beslenme alışkanlıklarını iyi öğrenmelerini ve hijyen kurallarından taviz vermemelerini tavsiye ediyor. Uzmanlara göre doğru bakım koşulları sağlandığında kirpi yetiştiriciliği, Vietnam'da alternatif hayvancılık modelleri arasında giderek daha fazla tercih edilen üretim alanlarından biri haline geliyor.