Türkiye kökenli olmasına rağmen 1700’lü yıllardan sonra Anadolu’da tamamen ortadan kaybolan Ankara (Angora) tavşanı, 2022 yılında başlatılan özel bir projeyle yeniden ana vatanına kazandırıldı. Çalışmalar kapsamında Hollanda’dan getirilen iki çift tavşanla üretime başlandı. Dört yıllık süreçte yürütülen planlı ve kontrollü çoğaltma programı sayesinde tavşan sayısı 130’a ulaştı.
Proje çerçevesinde oluşturulan “Tavşan Adası”, hem koruma hem de tanıtım alanı olarak faaliyet gösteriyor. 2024 yılı itibarıyla ücretsiz ziyarete açılan tesis, özellikle yaz aylarında yoğun ilgi görüyor. Günlük ortalama 300 ila 400 ziyaretçi, uzun ve ipeksi tüyleriyle bilinen Angora tavşanlarını yakından görme fırsatı buluyor. Proje yalnızca türün yeniden yaşatılmasını değil, aynı zamanda turizm potansiyelinin değerlendirilmesini de amaçlıyor.
Çalışmanın ikinci aşamasında Ankara tavşanının yününün endüstriyel olarak değerlendirilmesi hedefleniyor. Angora yününün, koyun ve keçi yününe kıyasla yaklaşık yedi kat daha yüksek yalıtım özelliğine sahip olduğu belirtiliyor. Ayrıca ıslansa dahi ısı yalıtım performansını koruması, bu yünü tekstil ve teknik alanlarda değerli kılıyor. Bu kapsamda üniversitelerden akademisyenler tarafından numuneler alınarak analiz çalışmaları başlatıldı.
Tesiste safkan Angora tavşanlarının yanı sıra Yeni Zelanda kırması türler de yetiştiriliyor. Safkan Angora tavşanlarının oldukça hassas bir yapıya sahip olduğu, strese girdiklerinde yeme ve içmeyi bırakabildikleri ifade ediliyor. Bu nedenle günlük sağlık takibi büyük önem taşıyor. İştah durumu, dışkı kontrolü ve genel fiziksel bulgular düzenli olarak izleniyor. Özellikle uzun tüylerin kırkım sürecine kadar korunması, bakım sürecinin en zor aşamalarından biri olarak gösteriliyor.
Anadolu kökenli olan Angora tavşanı tarih boyunca Galatlar ve Frigler döneminde bilinirken, daha sonra Avrupa’ya taşındı. 1700’lü yıllardan itibaren Fransa ve İngiltere’de yaygın şekilde yetiştirilmeye başlandı ve özellikle Fransız aristokrasisi arasında popüler bir evcil hayvan haline geldi. 1900’lü yılların başında Amerika’da da tanınan türün İngiliz, Fransız, Dev ve Satin gibi farklı varyeteleri geliştirildi.
Günümüzde dünya genelinde yıllık Angora yünü üretimi 8 ila 12 bin ton arasında değişiyor. Üretimin yaklaşık yüzde 90’ı Çin tarafından gerçekleştiriliyor. Fransa, Almanya, Macaristan, Arjantin, Şili ve Brezilya üretici ülkeler arasında yer alırken; İtalya, Japonya ve Hindistan ise yün işleme alanında öne çıkan ülkeler arasında bulunuyor.
Yürütülen proje ile Ankara tavşanının yalnızca geçmişteki kültürel miras olarak değil, sürdürülebilir üretim modeliyle ekonomik değer oluşturan bir tür olarak yeniden konumlandırılması hedefleniyor.