Deprem, göçük ve doğal afetlerde arama kurtarma köpeklerinin rolü bir kez daha gündeme geldi. Arama Kurtarma Köpekleri Derneği (AKKD) Başkanı Serkan Mamak, felaket anlarında insanların hayatını kurtarmada köpeklerin hâlâ en etkili yöntemlerden biri olduğunu belirterek Türkiye’de bu alanda çok daha fazla sayıda eğitilmiş köpeğe ihtiyaç bulunduğunu söyledi.
Arama kurtarma köpeklerinin özellikle enkaz altında kalan kazazedeleri bulma konusunda benzersiz bir yeteneğe sahip olduğunu vurgulayan Mamak, gelişen teknolojiye rağmen köpeklerin hassas koku alma yetisinin yerini doldurabilecek bir sistemin henüz bulunmadığını ifade etti.
Mamak, iyi eğitimli bir arama kurtarma köpeğinin, 20 kişilik bir ekibin saatler sürebilecek arama faaliyetini yaklaşık 20 dakika içerisinde gerçekleştirebildiğini belirterek, bu nedenle köpeklerin afet müdahale ekiplerinin vazgeçilmez bir parçası olduğunu söyledi.
Türkiye’de arama kurtarma köpeklerinin eğitim ve sertifikasyon sürecinin oldukça titiz yürütüldüğünü ifade eden Mamak, köpeklerin eğitimlerinin ardından AFAD tarafından yapılan sınavlar ve değerlendirmeler sonucunda resmi sertifika aldığını hatırlattı.
Şu anda Türkiye’de sertifikalandırılmış yaklaşık 100 arama kurtarma köpeği bulunduğunu belirten Mamak, özellikle deprem riski yüksek bölgeler düşünüldüğünde bu sayının yeterli olmadığını ve ülke genelinde binlerce köpeğe ihtiyaç duyulduğunu dile getirdi.
2021 yılında kurulan Arama Kurtarma Köpekleri Derneği’nin bu alandaki kapasiteyi artırmak için çalışmalar yürüttüğünü belirten Mamak, dernek bünyesinde hem ulusal hem de uluslararası standartlara uygun eğitim programlarının sürdüğünü söyledi.
Dernek bünyesinde şu anda 5’i AFAD, 15’i ise Uluslararası Arama Kurtarma Köpekleri Organizasyonu (IRO) sertifikasına sahip köpeklerin görev yaptığını belirten Mamak, ayrıca eğitimi tamamlanan 12 ekibin Mart 2026 sonunda yapılacak IRO sınavlarına katılmaya hazırlandığını ifade etti.
Arama kurtarma köpeklerinin özellikle dron, termal kamera ve diğer teknolojik ekipmanların yetersiz kaldığı durumlarda hayati rol oynadığını vurgulayan Mamak, köpeklerin metrelerce enkazın altındaki canlıların kokusunu tespit edebildiğini söyledi.
“Köpeklerin koku alma yetisi insanlardan binlerce kat daha güçlü” diyen Mamak, bu nedenle arama kurtarma köpeklerinin afet yönetiminde vazgeçilmez bir unsur olduğunu belirtti.
Uzmanlar, Türkiye gibi deprem riski yüksek ülkelerde arama kurtarma köpeklerinin sayısının artırılmasının afetlere hazırlık açısından kritik önem taşıdığına dikkat çekiyor.