Kedilerimin birinde bir dönem garip bir durum fark ettim. Sürekli arka bacağını yalıyordu. Önce "kediler zaten temizlik meraklısı" diye düşündüm ama sonra o bölgedeki tüyler dökülmeye başladı. Derisi kızarmıştı, hatta hafif yara izleri oluşmuştu. İşte o zaman anladım ki bu normal değil.

Kediler günün yaklaşık %30-50'sini kendini temizlemekle geçirir, bu doğal. Ama aynı bölgeyi tekrar tekrar yalamak, tüy dökülmesine neden olacak kadar yalamak normalin dışında. Bunun arkasında genellikle ciddi bir neden var ve çözmezseniz hem fiziksel hem psikolojik sorunlara yol açıyor.

İlk düşünülmesi gereken şey: Parazitler. Özellikle pireler. Bizim kedinin durumunda da önce bunu kontrol ettik. Pire gördünüz mü diye sorarsanız, hayır. Ama pireleri görmek zordur, özellikle çok fazla değillerse. Veteriner, pire tarağıyla kontrol etti ve pire dışkısı buldu. Kedi pireden alerjikti ve kaşınma o kadar şiddetliydi ki sürekli yalıyordu. Bir pire ilacı ile sorun çözüldü.

İkinci yaygın neden: Gıda alerjisi veya deri alerjisi. Diğer kedimde bunu yaşadık. Yeni bir mama markasına geçmiştik ve birkaç hafta sonra karnını yalamaya başladı. İlk başta bağlantı kuramadık ama veteriner mama alerjisi olabileceğini söyledi. Eski mamaya döndük ve bir hafta içinde yalama durdu. Bazen tavuk, bazen tahıl, bazen de yapay katkı maddeleri alerjiye neden olabiliyor.

Stres ve anksiyete de kedilerde aşırı yalama nedeni. Taşınma, yeni bir hayvan gelmesi, rutinin değişmesi, hatta mobilyaların yerinin değişmesi bile stres yaratabilir. Kediler stresi içselleştirir ve bunu aşırı temizlik davranışıyla gösterir. Bizim bir kedimiz, yeni bir köpek komşuya taşınınca strese girdi ve kuyruğunu yalamaya başladı. Feliway difüzörü kullandık, ona özel bir alan oluşturduk ve yavaş yavaş rahatlattık.

Bazen de can sıkıntısı nedeniyle yalarlar. Özellikle tek başına uzun saatler kalan kediler, yeterince oyun oynamayan kediler. Yalama, onlar için bir tür obsesif davranış haline gelir. Kedilere interaktif oyuncaklar, tırmalama direkleri, pencere kenarında oturabileceği yerler sağlamak bu konuda yardımcı olur.

Bir dönem ağrı da olabilir. Eklem ağrısı olan kediler, ağrıyan bölgeyi yalayabilir. Yaşlı kedilerde artrit yaygındır ve dizlerini, kalçalarını yalamak ağrıyı hafifletme çabasıdır. Eğer kediniz yaşlıysa ve bacaklarını çok yalıyorsa, eklem ağrısı kontrolü yaptırmalısınız.

Ne yapmalı? Önce veterinere gidin. Fiziksel bir neden varsa, o bulunmalı. Parazit kontrolü, cilt kazıntısı, alerji testi... Bunlar şart. Eğer fiziksel bir neden yoksa, davranışsal bir sorun olduğunu düşünün. Kedinin hayatında ne değişti? Stres kaynağı var mı? Yeterince ilgi görüyor mu?

Elizabet yakalığı geçici bir çözüm olabilir ama kalıcı değil. Evet, kedi o bölgeyi yalamayı bırakır ama nedeni çözmezseniz, yakalık çıktığında tekrar başlar. Ayrıca yakalık, kedinin hayat kalitesini düşürür. Yemek yemekte zorlanır, rahatsız olur.

Bizim deneyimimizde sabır ve gözlem en önemli şeylerdi. Kedinin ne zaman yaladığına dikkat ettik. Yalnız kaldığında mı, biz evdeyken mi, belirli saatlerde mi? Bu gözlemler, nedeni bulmamıza yardımcı oldu. Mesela bir kedimiz sadece geceleri yalıyordu çünkü can sıkıntısı çekiyordu. Gece oyuncakları ve bir gece ışığı ile sorunu çözdük.

Sonuç olarak, aşırı yalama asla göz ardı edilmemeli. "Kediler zaten temizlik sever" deyip geçmeyin. Eğer tüy dökülmesi, kızarıklık, yara izleri görüyorsanız, kediniz size bir şeyler anlatmaya çalışıyor demektir. Fiziksel ağrı, alerji, parazit veya psikolojik stres... Hangisi olursa olsun, erken müdahale hem kedinin hem de sizin rahatı için çok önemli. Bizim kediler şimdi sağlıklı, mutlu ve sadece normal düzeyde kendilerini temiz