Kedi sahiplerinin en sık karşılaştığı sorulardan biri, yaş mama kullanımının zorunlu olup olmadığıdır. Market raflarında hem kuru hem yaş mama seçenekleri mevcut ve her ikisinin de savunucuları var. Peki gerçekten yaş mama şart mı, yoksa kuru mama ile de sağlıklı bir kedi beslenebilir mi?
Öncelikle şunu belirtmek gerekir: Her iki mama türü de dengeli beslenme sağlayabilir, ancak aralarında önemli farklar vardır. Kuru mama yaklaşık %10 nem içerirken, yaş mama %75-80 oranında su içerir. Bu fark, özellikle kediler gibi doğal olarak az su içen hayvanlar için kritik önem taşır.
Kediler, evrimsel olarak çöl ortamına adapte olmuş hayvanlardır ve susuzluğu algılama mekanizmaları zayıftır. Vahşi ortamda kediler, avladıkları küçük memelilerden hem besin hem de sıvı ihtiyaçlarını karşılar. Modern ev ortamında kuru mama ile beslenen bir kedi, yeterli sıvı alımı için çok fazla su içmek zorundadır, ancak çoğu kedi bunu yapmaz.
Yetersiz su tüketiminin sonuçları uzun vadede ortaya çıkar. Kronik böbrek hastalığı, yaşlı kedilerin en sık ölüm nedenlerinden biridir ve yetersiz hidrasyon bu durumu tetikleyen ana faktörlerden biridir. İdrar yolu enfeksiyonları, mesane taşları ve özellikle erkek kedilerde idrar yolu tıkanıklığı gibi acil durumlar da yetersiz sıvı alımıyla doğrudan ilişkilidir.
Yaş mama kullanımının bilimsel olarak kanıtlanmış faydaları vardır. Araştırmalar, yaş mama ile beslenen kedilerin idrar hacminin daha fazla ve idrar yoğunluğunun daha düşük olduğunu gösterir. Bu, böbreklerin daha sağlıklı çalışması ve kristal oluşumu riskinin azalması anlamına gelir. Ayrıca yaş mama, kedilerin doğal av davranışına daha yakın bir beslenme deneyimi sunar.
Ancak yaş mama kullanımının bazı dezavantajları da vardır. Maliyet açısından kuru mamadan daha pahalıdır. Açıldıktan sonra buzdolabında saklanması gerekir ve 24 saat içinde tüketilmelidir. Diş sağlığı açısından da kuru mama, çiğneme eylemiyle diş taşı oluşumunu bir miktar azaltabilir, ancak bu etkinin sınırlı olduğu bilinmektedir.
İdeal beslenme stratejisi, birçok veteriner hekime göre karma beslenmedir. Günlük kalori ihtiyacının %50-70'ini yaş mama, geri kalanını kuru mama ile karşılamak, hem hidrasyon avantajından faydalanmayı hem de pratiklik ve maliyet dengesini sağlar. Sabah ve akşam yaş mama, gün içinde serbest beslenme için kuru mama bırakmak yaygın bir uygulamadır.
Bazı özel durumlar yaş mama kullanımını zorunlu kılar. Böbrek hastalığı tanısı almış kedilerde yaş mama tercih edilmelidir. Yaşlı kediler, diş problemleri olan kediler ve az su içen kediler de yaş mamadan büyük fayda görür. Ameliyat sonrası iyileşme döneminde veya hastalık dönemlerinde yaş mama, kedilerin iştahını artırır ve beslenmeyi kolaylaştırır.
Mama seçiminde kaliteye dikkat etmek her iki tür için de önemlidir. Yüksek et içerikli, tahıl oranı düşük, yapay katkı maddeleri içermeyen mamalar tercih edilmelidir. Etiket okumayı öğrenmek, kedinin gerçekten ne ile beslendiğini anlamak için şarttır. "Et ve et yan ürünleri" ifadesi net değildir; spesifik et türlerinin belirtildiği mamalar daha güvenilirdir.
Sonuç olarak, yaş mama şart mı? Teknik olarak hayır, kuru mama ile de sağlıklı kediler yetiştirilebilir. Ancak optimal sağlık, uzun yaşam ve hastalık önleme açısından yaş mama kullanımı veya en azından karma beslenme, bilimsel verilerle desteklenen önerilerin başında gelir. Kedilerin doğal biyolojisi ve su içme alışkanlıkları düşünüldüğünde, yaş mama kullanımı şart olmasa da kesinlikle tavsiye edilir. Veteriner hekimi